چربی ها ، ویتامین ها ، مواد معدنی و آب در تغذیه زنبور عسل نقش به سزایی دارند. آگاهی داشتن نسبت به تغذیه زنبور عسل مخصوصا مواردی مثل چربی و مواد معدنی می تواند کمک بسیار زیادی در شناخت زنبور عسل داشته باشد.
چربی ها در تغذیه زنبور عسل
چربی ها یا لیپیدهای مورد احتیاج زنبور عسل نیز از طریق تغذیه از دانه های گرده تامین می شود. شواهدی در دسترس است که زنبور عسل مواد چربی را در بدن خود ذخیره و در مواقع گرسنگی و در شرایط عادی رشد از آن استفاده می کند. زنبوران کارگر پائیزه بخصوص در نواحی شمالی با مقایسه با کارگران بهاره و تابستانه چربی بیشتری در بدن دارند. اسیدهای چرب از قسمت های اصلی فسفولیپیدها هستند که قسمت عمده ترکیبات سلولی و فعالیت های سلولی را تشکیل می دهد. اسیدهای چرب در بدن زنبور عسل عمدتا از نوع اشباع شده و با زنجیره بلند هستند. از آن جمله اسید اولئیک, اسید بالمتیک و اسید استئاریک می باشند که رابطه نزدیکی با آنچه که در دانه های گرده یافت می شود ندارند.
بسیاری از حشرات نمی توانند استرول ها را در بدن بسازند و می بایستی در فرمول غذایی آنها این مواد وجود داشته باشند. در بافت های بدن زنبور عسل methylene-cholestrol 24 دیده می شود. در شرایط آزمایشگاهی زنبور عسلی که از چربی و گرده دور نگهداشته شده و فقط با شکر تغذیه شده بودند توانستند به میزان قابل توجهی در بدن خود چربی سنتز نموده و آنها را در سر و شکم خود ذخیره کنند. موم زنبور عسل ماده ایست پیچیده و نزدیک به مواد چربی که مشتمل بر هیدروکربورهای با زنجیره طویل, الکل های منوهیدریک, اسیدها و هیدروکسی اسیدها که از هیدروکربورها ساخته می شوند ولی مکانیسم واقعی این تبدیل شناخته نشده است.
ویتامین ها در تغذیه زنبور عسل
زنبور عسل مانند تمام جانوران دیگر احتیاج به ویتامین ها دارد که با سایر مواد غذایی بخصوص پروتئین ها باید در تعادل مطلوب باشند. دانه های گرده بطور استثنایی سرشار از ویتامین های محلول در آب است. در عین حال که برای رشد مطلوب غده غذای نوزادان فقط پروتئین لازم است, ویتامین ها برای رشد و نمای نوزادان اهمیت اساسی دارند.
آب در تغذیه زنبور عسل
زنبور عسل آب مورد نیاز خود را از نوش گل ها و آبی که مستقیما از منابع مختلف به کندو حمل می کنند تامین می نمایند. همانند تمام موجودات زنده, آب در بدن زنبور عسل به عنوان حلال عمومی بیشتر مواد آلی و مواد معدنی می باشد و در متابولیسم سلول های بدن مورد نیاز است. مقدار احتیاج به آب تابع فصول مختلف سال است. در هنگام بهار که پرورش نوزادان در جریان است و عسل غلیظ به عنوان غذا مصرف می شود, برای رقیق کردن عسل آب اضافی لازم است. در مناطق شمالی در زمستان مصرف آب حداقل است و اگر در کندو عمل تهویه به خوبی صورت نگیرد, آب حاصل از هضم عسل ممکن است برای کلنی زیان آور باشد.
مواد معدنی در تغذیه زنبور عسل
زنبور عسل مواد معدنی را به طور جداگانه جمع آوری نمی کند ولی این مواد از طریق حمل آب, نوش, گرده و عسلک به داخل کندو تامین می شوند. تجربه ها نشان داده است که در دانه گرده و بدن لاروهای زنبور عسل تا ۲۷ عنصر کمیاب یافت می شود. فسفر و پتاسیم بیشترین مواد معدنی هستند که در این تجزیه ها به دست آمده اند. کلسیم, منیزیم سدیم و آهن از لحاظ فراوانی در مرحله بعدی قرار گرفته اند. تجربه ها نشان می دهد که اضافه کردن حتی مقدار کمی نمک به شربت قند مورد تغذیه زنبور عسل از طول عمر آنها می کاهد. استفاده از عسلک حشرات به دلیل این که محتوی مقدار زیادی مواد معدنی هستند, در صورتی که زنبوران عسل به علت سرمای زمستان مدت زیادی در کندو بمانند برای آنها زیان آور است.
با وجود این که اطلاعات فراوانی در رابطه با نیازهای غذایی زنبور عسل کسب شده است ولی هنوز سوال های زیادی در این رابطه وجود دارد که جواب آنها داده نشده است. برای این که بتواند در مدیریت کندوها تصمیم گیری منطقی صورت گیرد, لازم است اطلاعات دقیقی درباره نیازهای غذایی کلنی در دست باشد.
