در سال ۱۷۸۸ اسپیتزنر اعلام کرد که زنبور عسل به کمک رقص خود می تواند مقدار عسل و منابع نوش را به سایر افراد کلنی اطلاع دهد. اسپیتزنر اینگونه بیان کرد که هنگامی که یک زنبور کارگر در جایی به یک منبع مناسب نوش می رسد، در بازگشت به کندو آن را به طریق جالبی به سایر افراد اطلاع می دهد.
اگر موجود زنده ای قادر به برقراری ارتباط نباشد، ناچار زندگی را به تنهایی می گذراند. لذا وجود یک سازمان اجتماعی به وسایل ارتباطی احتیاج مبرم دارد. این لزوما به آن مفهوم نیست که ارگانیسم دارای قدرت تکلم باشد و یا منحصرا نسبت به محرکی عکس العمل نشان دهد. اصولا ارتباط یعنی انتقال اطلاعات از یک فرد به فرد دیگر از همان گونه که قدرت دریافت داشته باشد. در عین اینکه انسان تلاش به این دارد که برقراری ارتباط را به صدا و دید نسبت دهد، هیچ دلیل قانع کننده ای وجود ندارد تا ثابت کند که زنبور عسل سیستم ارتباطی خود را به وسیله بو، فرومون، تماس، صدا و سایر محرک های الکتریکی و مغناطیسی نمی تواند برقرار کند.
در سال ۱۷۸۸ اسپیتزنر اعلام کرد که زنبور عسل به کمک رقص خود می تواند مقدار عسل و منابع نوش را به سایر افراد کلنی اطلاع دهد. اسپیتزنر اینگونه بیان کرد که هنگامی که یک زنبور کارگر در جایی به یک منبع مناسب نوش می رسد، در بازگشت به کندو آن را به طریق جالبی به سایر افراد اطلاع می دهد. این زنبور، در نهایت شادمانی بدن خود را می جنباند و در مجاورت دیگر زنبوران کارگر، دایره هایی را از بالا به پایین و از پایین به بالا طی می کند تا آنکه آنها بوی عسل را روی بدن او حس کنند. بسیاری از آنها به زودی این زنبور کارگر را موقعی که دوباره از کندو خارج می شود تعقیب می کنند. این واقعیت را من از وراء کندویی که دیوار شیشه ای داشته است مشاهده کرده ام. برای این منظور مقداری عسل در فاصله کوتاهی از کندو قرار دادم و دو زنبور عسل را وادار کردم تا از آن عسل بردارند. به فاصله چند دقیقه بعد از آنکه این دو زنبور حرکاتی به شرح فوق انجام دادند، توده انبوهی از کارگران در محل ظرف عسل جمع شدند.
کارهای اسپیتزنر بی اهمیت تلقی شد و فراموش گردید تا اینکه کارل فن فریش مقالات خود را در این باره در سال ۱۹۲۰ انتشار داد. اولین مقاله فن فریش درباره دستگاه های حساس بدن ماهیان نوشته شده بود و بعدها به زنبور عسل روی آورد. مطالعات اولیه او در رابطه با چگونگی درک رنگ و طعم و بوی مواد بود و در سال ۱۹۴۵ آنچه را که او رقص دم جنبانی نام نهاده بود، را با فاصله و جهت استقرار محل نوش ارتباط داد.
فن فریش برای زنبورانی که پس از یک سفر موفقیت آمیز به کندو برمی گردند دو نوع رقص بیان کرد. یکی را رقص دایره ای و دیگری را رقص دم جنبانی نام نهاد. در رقص دایره ای، زنبور کارگر با گام های کوتاه و سریع در یک خط دایره ای باریک حرکت می کند. غالبا جهت خود را به سمت راست تغییر می دهد و سپس به سمت چپ برمی گردد. زنبور کارگر برای چند ثانیه تا یک دقیقه این حرکت را انجام می دهد، سپس به محل دیگری از شانه می رود و این عمل را تکرار می کند و بالاخره خود را به سوراخ ورودی کندو می رساند تا به منبع نوش برگردد و عسل بیشتری بیاورد. رقص دایره ای در مواردی صورت می گیرد که منبع نوش در فاصله کمتری از ۱۰۰ متر از کندو قرار داشته باشد. در این رقص اطلاع بیشتری درباره فاصله داده نمی شود.
اما اگر فاصله منبع نوش از کندو بیشتر از ۱۰۰ متر باشد، کارگری که به کندو برمی گردد رقص دم جنبانی را انجام می دهد. در این حالت زنبور روی یک نیم دایره یک بار در یک جهت حرکت می کند و بعد به سرعت در روی یک خط مستقیم به محلی که رقص را شروع کرده بود برمی گردد. سپس یک نیم دایره دیگر در جهت مخالف ترسیم می کند و بدین ترتیب دایره را کامل می کند. وقتی زنبوری روی یک خط راست حرکت می کند، شکم خود را به شدت به طرفین تکان می دهد. این حرکت را فن فریش رقص دم جنبانی نام نهاد.
در قسمت بعدی به انواع رقص زنبور عسل می پردازیم.
