سلامت پروستات یکی از موضوعات مهمی است که معمولاً تا زمان بروز علائم جدی، نادیده گرفته میشود. بسیاری از مردان زمانی متوجه وجود مشکل در پروستات خود میشوند که دچار درد، سوزش ادرار یا اختلال در زندگی روزمره شدهاند. التهاب پروستات، پروستاتیت و بزرگی خوشخیم پروستات از شایعترین بیماریهای این غده هستند که آگاهی درباره آنها میتواند نقش مهمی در پیشگیری و درمان بهموقع داشته باشد.
غده پروستات چیست و چه نقشی در بدن دارد؟
پروستات غدهای کوچک به اندازه یک گردو است که در زیر مثانه و جلوی راستروده قرار دارد و بخشی از دستگاه تولید مثل مردان محسوب میشود. وظیفه اصلی این غده تولید بخشی از مایع منی است که به حفظ و تغذیه اسپرم کمک میکند. هرگونه اختلال در عملکرد پروستات میتواند باعث مشکلات ادراری، درد و حتی اختلالات جنسی شود.
بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) چیست؟
بزرگی خوشخیم پروستات که با نام BPH شناخته میشود، یکی از شایعترین مشکلات پروستات در مردان مسن است. گفته میشود این فرایند از حدود ۳۰ سالگی آغاز میشود، اما معمولاً علائم آن بعد از ۵۰ سالگی خود را نشان میدهد. آمارها نشان میدهد حدود ۵۰ درصد مردان بالای ۵۰ سال و نزدیک به ۹۰ درصد مردان بالای ۸۰ سال به درجاتی از بزرگی خوشخیم پروستات دچار میشوند.
این بیماری سرطانی نیست، اما در صورت بیتوجهی میتواند کیفیت زندگی فرد را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد.
روش مصرف بره موم برای درمان التهاب پروستات
گرده گل چطور به درمان پروستات کمک می کند؟
علائم و نشانه های سرطان پروستات
علائم بزرگی خوشخیم پروستات
با بزرگ شدن پروستات، این غده به مجرای ادراری فشار وارد میکند و همین موضوع باعث بروز علائم مختلفی میشود، از جمله:
کاهش فشار و ضعیف شدن جریان ادرار
قطع و وصل شدن ادرار
سختی در شروع ادرار
احساس تخلیه نشدن کامل مثانه
تکرر ادرار، بهویژه در شب
احتباس ادراری در موارد شدید
این علائم معمولاً بهتدریج ظاهر میشوند و به همین دلیل بسیاری از افراد آنها را طبیعی تلقی میکنند.
عوارض نادیده گرفتن بزرگی پروستات
اگر بزرگی خوشخیم پروستات درمان نشود، ممکن است عوارض جدیتری به دنبال داشته باشد، از جمله:
انسداد کامل مسیر ادرار و بند آمدن ادرار
عفونتهای مکرر دستگاه ادراری
خونریزی ادراری
تشکیل سنگ مثانه
نارسایی کلیه
در نهایت از کار افتادن مثانه
به همین دلیل، مراجعه بهموقع به پزشک اهمیت بسیار زیادی دارد.
روشهای تشخیص بزرگی خوشخیم پروستات
پزشک معمولاً با معاینه فیزیکی و لمس پروستات میتواند بزرگی آن را تشخیص دهد. علاوه بر این، آزمایش خون و ادرار، سونوگرافی کلیهها، مثانه و پروستات و گاهی بررسی PSA به تشخیص دقیقتر کمک میکند.
درمان بزرگی خوشخیم پروستات
درمان BPH به شدت علائم و وضعیت بیمار بستگی دارد. در مراحل اولیه معمولاً از دارو استفاده میشود. در صورتی که دارودرمانی مؤثر نباشد یا عوارضی مانند عفونتهای مکرر، سنگ مثانه، خونریزی یا نارسایی کلیه ایجاد شود، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند.
پروستاتیت یا التهاب پروستات چیست؟
پروستاتیت به التهاب غده پروستات گفته میشود و برخلاف بزرگی خوشخیم پروستات، بیشتر در مردان جوان و میانسال دیده میشود. نکته جالب این است که علت دقیق پروستاتیت هنوز بهطور کامل مشخص نشده و حتی در حدود نیمی از مردان مبتلا، نشانه واضحی از التهاب دیده نمیشود.
این بیماری میتواند باعث درد شدید، مشکلات ادراری، اختلالات جنسی و حتی ناباروری شود.
انواع پروستاتیت
پروستاتیت انواع مختلفی دارد که شامل موارد زیر است:
پروستاتیت حاد باکتریایی
پروستاتیت مزمن باکتریایی
پروستاتیت مزمن یا سندرم درد لگنی التهابی
پروستاتیت یا سندرم درد لگنی غیرالتهابی
در نوع حاد و مزمن باکتریایی، عفونت معمولاً از طریق پیشابراه و گاهی بهدنبال عفونت مثانه یا استفاده از سوند ادراری ایجاد میشود.
علائم پروستاتیت
علائم بسته به نوع بیماری متفاوت است، اما شایعترین آنها عبارتاند از:
درد در ناحیه لگن، کمر یا آلت تناسلی
سوزش و درد هنگام ادرار
تب و لرز ناگهانی (در نوع حاد)
درد شدید پس از انزال
ترشحات غیرطبیعی از آلت تناسلی
اختلالات جنسی و کاهش کیفیت زندگی
در پروستاتیت حاد، علائم بهصورت ناگهانی و شدید بروز میکند و گاهی نیاز به بستری شدن وجود دارد.
تفاوت پروستاتیت و بزرگی خوشخیم پروستات
بزرگی خوشخیم پروستات بیشتر با افزایش سن و بهتدریج ایجاد میشود، در حالی که پروستاتیت اغلب در سنین پایینتر دیده میشود و با درد و التهاب همراه است. همچنین پروستاتیت میتواند عفونی یا غیرعفونی باشد، اما BPH معمولاً عفونی نیست.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائم زیر حتماً باید به پزشک مراجعه کنید:
تب و لرز ناگهانی همراه با مشکلات ادراری
درد شدید و مداوم در ناحیه لگن یا کمر
وجود خون یا چرک در ادرار
عفونتهای مکرر ادراری
مشکل جدی در شروع ادرار یا کاهش شدید جریان آن
در مواردی که تنها درد خفیف و بدون تب وجود دارد، میتوان بهطور موقت از مسکنهایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کرد، اما در صورت بروز علائم ادراری، مراجعه به پزشک ضروری است.
سوالات متداول:
آیا التهاب پروستات خطرناک است؟
در بیشتر موارد خطرناک نیست، اما در صورت بیتوجهی میتواند باعث درد مزمن، عفونتهای مکرر و اختلال در زندگی روزمره شود.
تفاوت پروستاتیت و بزرگی خوشخیم پروستات چیست؟
پروستاتیت بیشتر با درد و التهاب همراه است و در مردان جوان دیده میشود، اما بزرگی خوشخیم پروستات معمولاً با افزایش سن و مشکلات ادراری بروز میکند.
آیا پروستاتیت باعث ناباروری میشود؟
در برخی موارد و در صورت مزمن شدن، میتواند بر کیفیت اسپرم و باروری تأثیر بگذارد.
چه زمانی باید برای بیماری پروستات به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت تب و لرز، درد شدید، سوزش ادرار، وجود خون در ادرار یا عفونتهای مکرر، مراجعه به پزشک ضروری است.
جمعبندی
بیماریهای پروستات، چه بزرگی خوشخیم پروستات و چه پروستاتیت، اگر بهموقع تشخیص داده شوند، قابل کنترل و درمان هستند. نادیده گرفتن علائم اولیه میتواند عوارض جدی و گاه جبرانناپذیر به دنبال داشته باشد. توجه به سلامت بدن، مراجعه منظم به پزشک و افزایش آگاهی، بهترین راه برای حفظ سلامت پروستات و کیفیت زندگی مردان است.
