در این قسمت قصد داریم به نحوه ایجاد ملکه در بین زنبور های ماده بپردازیم و علت ملکه شدن یکی از زنبورهای کارگر را بررسی کنیم. همانطور که می دانید زنبور ملکه یکی از زنبورهای ماده است که به دلایلی به از همه نظر با زنبوران کارگر متفاوت شده و به مقام ملکه می رسد.
در قسمت اول و دوم به نکاتی در مورد به دنیا آمدن لارو زنبور و همچنین رشد و تغذیه آن اشاره کردیم و حالا در این قسمت قصد داریم نحوه ایجاد تفاوت در زنبور ملکه را مورد بررسی قرار دهیم.
تبدیل زنبورعسل ماده به فرم های مختلف یعنی کارگر و ملکه، برای سال ها فکر بیولوژیست ها را به خود مشغول داشته بود. در زنبور عسل ماده فقط ۲ شکل وجود دارد، ملکه و کارگر. در عین اینکه وظایف یک زنبور کارگر برحسب سن و احتیاج کلنی فرق می کند. این شکل خاص به تنهایی قادر است احتیاجات حیاتی کلنی از جمله تغذیه، تنظیم درجه حرارت، تامین مواد غذایی و دفاع را برعهده بگیرد. بوجود آمدن شکل های مختلف بستگی به تغذیه دارد. تمام لاروها متولد شده در طول ۲.۵ روز اول زندگی خود به مقدار مساوی از شاه انگبین تغدیه می کنند. آنهایی که قرار است ملکه شوند ۲.۵ روز دیگر به تغذیه از شاه انگبین ادامه می دهند و حال آنکه افرادی که باید به کارگر مبدل شوند از گرده و عسل می خورند که ارزش غذایی کمتری دارد.
تغییراتی که در ۲.۵ روز دوم در ملکه در حال رشد اتفاق می افتد برای سال ها از نظر زنبورداران اعجاز انگیز بود و اساس بعضی فرهنگ های عامه را تشکیل می داد. درعین اینکه علل تفرقه شکل ها به مقیاس وسیع مورد بررسی قرار گرفته است، هنوز مسائل شناخته نشده بسیار زیادی در آن وجود دارد. این عمل یک پروسه به هم پیوسته است که در آن نه یک عامل بلکه چندین عامل تواما کار می کنند. یک تئوری این است که کارگران نتیجه تغذیه ناقص لاروها بعد از روز سوم یعنی خروج از تخم می باشند و یا ملکه حاصل تغذیه فراوان در تمام دوران قبل از بسته شدن درب سلول در مراحل رشدی لارو می باشد که بعدها در عمل غده های داخلی و روی تخمدان ها اثر می گذارد.
نتایج آزمایشات این واقعیت را نشان می دهد که بیشتر لاروهایی که بعد از سه روزگی از تغذیه کافی برخوردار نمی شوند، قبل از شفیرگی می میرند و آنها که زنده می مانند حالتی بین کارگر و ملکه دارند و بعضی شبیه ملکه و بعضی شکل کارگر دارند. همچنین معلوم شده است که وضعیت ملکه بستگی به این دارد که لارو تا چند مرحله سنی از شاه انگبین تغذیه می کند. یک ملکه عادی موقعی بوجود می آید که غذای ملکه قبل از روز سوم به فراوانی در اختیار او قرار گیرد. در صورتی که لارو مسن تر باشد، ملکه از نظر عضوی ناقص خواهد بود. با انتخاب سن به خصوص لاروی برای تغذیه با شاه انگبین، حالات واسطه ای از ملکه ایجاد می شود. انواع و مقدار غذایی که به لارو ملکه داده می شود در کیفیت ملکه تاثیر گذار خواهد بود. ملکه استعداد آن را دارد که تا ۲۰۰ رشته تخمک Ovarol تولید کند. در شرایط مساعد تا ۱۸۰ رشته از این اواریول ها فعال هستند. در مواردی که ملکه در شرایط غیرایده آل مثلا در کلنی کم جمعیت تولید می شود، حدود ۱۲۰ رشته از اواریول ها فعال می گردند. یک چنین ملکه هایی به وسیله زنبوران کارگر در اولین فرصت تعویض می شوند.
قسمت چهارم و پایانی این مطلب را می توانید در اینجا مطالعه کنید
