غده ها در بدن زنبور عسل از اهمیت بالایی برخوردار هستند و انواع غده های موجود در بدن زنبور عسل وظایف مختلفی را بر عهده گرفته اند. در صورت عمل نکردن هر کدام از این غده ها، زنبور با مشکلات جدی مواجه شده و حتی ممکن است به مرگ وی منجر شود.
یکی از مهمترین قسمت های بدن موجودات زنده ، غده های موجود در بدن آن موجود می باشد. اصولا غدد مختلف موجودات زنده از انسان گرفته تا کوچکترین حشرات مثل زنبور عسل ، وظایف مهمی را بر عهده دارند و در صورتی که به درستی عمل نکنند بدن وظایف خود را به خوبی انجام نخواهد داد.
سیستم بدن زنبور عسل یک سیستم خاص است که باید هر کدام از این اجزا به صورت مجزا مورد بررسی قرار گیرد. زنبور عسل دارای چند غده در بدن می باشد که هر کدام فعالیت های به خصوصی انجام می دهند. این غده ها به اختصار در زیر مورد کنکاش قرار گرفته اند.
انواع غده زنبور عسل
۱ . غده شیری :
در دو طرف سر زنبور کارگر یک جفت غده شیری قرار دارد که وظیفه آن تولید شیر زنبور عسل یا ژله رویال است. غدد شیری کارگر معمولا در سنین خاصی ژله رویال ترشح می کنند. شیر زنبور غذای مخصوص ملکه از ابتدای مرحله لاروی تا پایان عمر می باشد, در صورتی که لاروهای جوان زنبورهای کارگر و نر فقط در سه روز اول لاروی از این غذا استفاده می کنند. به همین علت است که زنبورهای کارگر عمر کوتاه یعنی ۲ ماه و ملکه عمر زیادتری دارد, یعنی ۲ تا ۵ سال.
۲ . غده بزاقی :
یک جفت غده بزاقی دیگر هم در سر زنبور وجود دارد که ترشحات این غده ها در موقع لارو بودن صرف تنیدن تار به دور خود شده و پس از رشد و تبدیل آن به زنبور کامل, نقش غده بزاق دهان را بازی می کنند. غدد بزاقی در هر سه نوع زنبور وجود دارد.
۳ . غده زیر آرواره ای :
این غده مخصوص ملکه است که وظیفه آن ترشح مواد عطری یا فرمون می باشد.
۴ . غده مومی :
در زیر شکم زنبورهای کارگر چهار جفت غدد مومی وجود دارد. وظیفه این غدد, ترشح موم در سن ۱۳ تا ۱۸ روزگی است که صرف ساختن سلول های مومی شان می شود.
۵ . غده بویایی :
غده بویایی در پشت زنبورها و در فاصله بین آخرین حلقه کتینی و حلقه ما قبل آخر می باشد. فعالیت این غده که در ارتباط با فرمون ملکه است, باعث می شود که زنبورهای صحرایی هنگام بازگشت به کندو به کندوهای دیگر نروند و زنبورهای محافظ هم به وسیله این غده ها تشخیص می دهند که زنبور متعلق به کندوی خودشان است و زنبورهای غریبه را به کندو راه نمی دهند.
۶ . غده مخزنی :
تعداد آنها سه عدد است و در انتهای بدن زنبور عسل قرار دارد و وظیفه آن ضدعفونی کردن مدفوع زنبور عسل که به علل مختلف خصوصا زمستان قادر به دفع مدفوع نیست و مجبور است که مدفوع را در بدنش نگه دارد, می باشد. زنبور عسل فقط در مواقع پرواز و در خارج کندو, دفع مدفوع می نماید ولی ملکه از آن مستثنی است و مدفوع خود را در کندو دفع می کند و زنبورها آن را تمیز می کنند.
۷ . غده سمی :
این غده در انتهای بدن زنبور عسل و نزدیک مخرج قرار دارد و وظیفه آن تولید زهر برای زنبور عسل می باشد.
همانطور که به وظایف هر کدام از این 7 غده اشاره شد ، عملیات این غدد در بدن زنبور عسل حیاتی هستند و باید به صورت کامل و به درستی به وظایف خود عمل کنند تا زنبور بتواند آنچه را که بر عهده اش محول شده است انجام دهد.
