در این قسمت قصد داریم به تشریح مو و چشم زنبور عسل پرداخته و وظایف این دو قسمت از بدن زنبور عسل را بررسی کینم. زنبور عسل دارای 5 چشم است که 3 تای آن ها ساده و 2 تای دیگر مرکب هستند و همچنین موهای خاصی دارد که تمامی بدن وی را پوشانده است.
در این قسمت قصد داریم به تشریح مو و چشم زنبور عسل پرداخته و وظایف این دو قسمت از بدن زنبور عسل را بررسی کینم. همانطور که می دانید تمامی پوست زنبور عسل پوشیده از مو است و حتی برخی بر این باور هستند که مو در زنبور عسل دارای حس می باشد. همچنین چشم زنبور عسل بر دو نوع است. یکی چشم مرکب و دیگری چشم ساده. زنبور عسل دارای دو چشم مرکب و سه چشم ساده است که در مجموع دارای 5 چشم مرکب و ساده خواهد بود. وظایف این دو چشم با هم متفاوت هستند.
در ادامه به اختصار در مورد مو و چشم زنبور عسل می پردازیم.
موهای بدن زنبور عسل
موهای بدن زنبور عسل خیلی مشخص و در بین زنبوران Hymenoptera به دلیل داشتن انشعابات جانبی متمایز می باشد. در عین اینکه اثر این موها کاملا شناخته نشده است، اما آنها به رشته های عصبی ارتباط دارند و از آنجا که اسکلت خارجی بدن زنبور عسل غیر حساس است بدون شک موها به عنوان دستگاه های گیرنده مکانیکی و تماسی یا لامسه عمل می کنند. بعضی از موها به عنوان دستگاه برقراری تعادل عمل می کنند و بدین وسیله زنبوران وضع خود را در رابطه با قوه ثقل مشخص می کنند. کارگران مسن غالبا مقدار زیادی از موهای بدن خود را از دست می دهند. اما اینکه این وضع در فعالیت های آنها اثر می گذارد یا نه مشخص نیست. عده ای موهای پرپشت و منشعب را در بدن زنبورهایapoidae نشانه سازش فوق العاده آنها برای گرده افشانی گیاهان می دانند. این موها در ملاقات گل ها به نحو بهتری دانه های گرده را در خود نگاه می دارند که در هر حال زنبوران در مراحل بعدی آنها را از بدن پاک کرده و در روی اندام های مخصوص مثلا بند اول پای سوم جمع می کنند.
چشم های زنبور عسل
زنبور عسل مانند بسیاری از حشرات، دارای چشم های مرکب بزرگ می باشد. هرکدام از آنها مرکب از صدها واحد بینایی کوچک که Ommatidium نام دارد تشکیل شده است. هریک از این واحدها دارای عدسی خاص و بافت های حساس به نور می باشند. دید از طریق یک چشم مرکب به صورت موزائیک پدیدار می گردد. Ommatidiumی که مستقیما در خط سوژه قرار دارد آن را به وضوح می بیند. ولی چشم های ساده دیگر آن را به وضوح نمی بینند. چنین تصور می شود که زنبور عسل از هر سوژه ای به تعداد Ommatidium های هر چشم تصاویری از سوژه می بینند و هر حرکت مختصری توسط سوژه، به دقت مورد توجه زنبور قرار می گیرد و بدن ترتیب فاصله های نزدیک را خیلی دقیق تشخیص می دهند. چشم های زنبور عسل به نور پلاریزه، زرد، آبی متمایل به بنفش و ماوراء بنفش حساس است و نور قرمز را نمی بیند و اینطور تصور می شود که رنگ قرمز و رنگ سیاه از دید زنبور عسل یکی است و به صورت سایه های متغیری از خاکستری مشاهده می شوند. چشم های زنبور عسل نر در مقایسه با اندازه سر از چشم های زنبوران کارگر و ملکه خیلی بزرگتر است. زنبوران عسل همچنین دارای سه چشم ساده Oceil می باشند، اگر چه عمل چشم های ساده کاملا معلوم نشده، ولی تصور می شود که این چشم ها به تغییرات شدت نور حساس باشند که در عادات و رفتار زنبور عسل اثر می گذارد.
در ادامه این مطلب به بررسی شاخک و آرواره های زنبور عسل خواهیم پرداخت.
