زنبورهای با موهای غیر منشعب قرابت نزدیکی با زنبوران با موهای منشعب دارند. این زنبوران بسیار متنوع و عموما نسبت به گروه دوم ابتدایی تر هستند. اکثرا زندگی انفرادی دارند، به این معنی که تنها زندگی می کنند و دسته جمعی نیستند و ممکن است که انگل یا شکارچی نیز باشند و حتی آنهایی هم که زندگی اجتماعی دارند دارای آن درجه ای از پیشرفت که در زنبور عسل دیده می شوند نیستند.
در قسمت اول از تمام خانواده زنبورعسل ، به نکات مقدماتی در مورد دسته و رسته زنبور عسل و همینطور ویژگی مشترک حشراتی که در دسته بال غشائیان یا نازک بالان قرار می گیرند اشاره کردیم. در این قسمت به ادامه این مبحث اشاره کرده و وارد گونه های مختلف زنبور عسل خواهیم شد.
گروه ها به طریقی طبقه بندی شده اند تا نمایانگر روابط و مراحل تکاملی نسبت به هم باشند. زنبور عسل معمولی در این طبقه بندی جزو خانواده Apidae و راسته بال غشائیان یا Hymenoptera و رده حشرات یا Insecta می باشد. به علت تنوع بال غشائیان و پیچیدگی خصوصیات آنها، حشره شناسان هر یک از گروه های فوق را به بالا گروه و زیر گروه تقسیم کرده اند، مثلا زیر خانواده Apinae و بالا خانواده Apoidea. اسامی خانواده به idae و بالا خانواده به oidea و زیر خانواده به inae ختم می شوند. اسامی جنس و گونه کلماتی لاتین هستند و در متون انگلیسی با حروف ایتالیک یا کج نوشته می شوند.
متخصصین طبقه بندی از نظر گروه بندی جانوران با هم اختلاف نظر دارند. عده ای یعنی lumpists دوست دارند که طبقات آنها شامل گروه های بزرگتر باشند و عده ای یعنی Splitists در طبقه بندی اعتقاد به گروه های کوچکتر دارند. به همین لحاظ در بعضی منابع ۷ – ۸ خانواده را در یک راسته ذکر کرده اند و حال آنکه در منابع دیگر ۱۵ – ۱۰ خانواده در همان راسته ذکر گردیده است. به عنوان مثال بعضی از مولفین زنبور مقدس را با زنبور عسل در یک خانواده Apoidea قرار داده اند و حال آنکه بعضی دیگر برای زنبوران مقدس خانواده جداگانه یعنی Bombidae قائل هستند.
بال غشائیان را معمولا به دو زیر راسته و ده بالا خانواده از زنبورهایی که موی منشعب ندارند یعنی Wasps و یک بالا خانواده از زنبورهایی که موی منشعب دارند یعنی Bees تقسیم می کنند. تعداد خانواده های زنبورهای با موی منشعب یا Bees بسته به مولفین مختلف متفاوت است و بین ۱۲- ۶ تغییر می کند و خانواده Apidae خود دارای سه زیر خانواده است.
زنبورهای با موهای غیر منشعب قرابت نزدیکی با زنبوران با موهای منشعب دارند. این زنبوران بسیار متنوع و عموما نسبت به گروه دوم ابتدایی تر هستند. اکثرا زندگی انفرادی دارند، به این معنی که تنها زندگی می کنند و دسته جمعی نیستند و ممکن است که انگل یا شکارچی نیز باشند و حتی آنهایی هم که زندگی اجتماعی دارند دارای آن درجه ای از پیشرفت که در زنبور عسل دیده می شوند نیستند. تنها زنبوران ماده جفت گیری کرده در زمستان زنده می مانند. لانه شان از قطعات کوچک چوب یا مواد سلولزی ساخته می شود و هر ساله تجدید بنا می گردد. در میان این گروه دو بالا خانواده وجود دارد که اجتماعی هستند یعنی Vespoidea و Sphecoidea که هر یک از این دو گروه لانه های مخصوص خود را می سازند. بعضی برای لانه سازی حفره هایی در سطح یا داخل زمین جستجو می کنند. بعضی دیگر لانه های خود را آزادانه یعنی زیر شاخه های درخت و نظایر آن آویزان می کنند. در حالی که عده ای همین لانه ها را با لایه های از مواد کاغذی می پوشانند.
محفظه هایی که در آنها نوزادان پرورش داده می شوند و سلول نام دارند، به طور عمودی آویزان هستند و با سلول های زنبور عسل که افقی ساخته شده اند تفاوت دارد. زنبور عسل از سلول ها، هم برای پرورش نوزاد و هم برای ذخیره عسل استفاده می کند. این سازش به جمعیت زنبور عسل این توانایی را بخشیده است که نبودن غذا را در محیط طبیعی برای یک مدت طولانی تحمل کند. در حالی که زنبوران Vespoidea به دلیل کمبود ذخیره بدنی قادر نیستند که دوران طولانی زمستان را بگذرانند و ماده بارور است که بقای گونه را حفظ می کند. کارگران و افراد نر در پاییز هر سال می میرند. ماده بارور زمستان به حالت خواب زمستانه در پناهگاه های مختلف می گذراند. در فصل بهار این زنبور ماده بارور، محل مناسبی برای لانه سازی انتخاب می کند و شروع به عملیات ساختمانی می نماید. در سلول هایی که ساخته است تخم می گذارد و از لاروهایش که از تخم خارج شده اند مراقبت می کند. زنبوران اولیه که متولد می شوند کارگر هستند و در تهیه غذا و توسعه لانه کمک می کنند. به ترتیب که فصل پیش می رود، همراه با توسعه لانه جمعیت خانوده نیز افزایش می یابد و حوالی اواسط تابستان یا اوایل پاییز افراد ماده بارور و نر تولید می شوند. نرها و ماده های جمعیت های مختلف با هم جفت گیری می کنند و فقط ماده های بارور یا ملکه ها هستند که زمستان را زنده می مانند و نسل بعدی را ایجاد می کنند.
